ტესტი 13
კურსის მასალა მხოლოდ ქართულ ენაზეა. ლექციები და სავარჯიშოები ავტორის მასალიდან, ცვლილებების გარეშე.
14 სავარჯიშო
თემა: ფუნქციური სტილები და აკადემიური მეტყველების თავისებურებები
10 კითხვა · თითოეული სწორი პასუხი – 0.5 ქულა · მაქსიმუმ 5 ქულა
რას ეწოდება ფუნქციური სტილი?
სწორი პასუხი: ა) ენის გამოყენების სახეს, რომელიც კომუნიკაციის მიზანსა და სფეროს შეესაბამება
რომელია ფუნქციური სტილის ერთ-ერთი ძირითადი სახე?
სწორი პასუხი: ა) მხატვრული
რა არის აკადემიური სტილის მთავარი მიზანი?
სწორი პასუხი: ბ) ინფორმაციის ზუსტად, ლოგიკურად და დასაბუთებულად გადმოცემა
რომელი ნიშანი ახასიათებს სამეცნიერო სტილს?
სწორი პასუხი: ბ) ტერმინოლოგიური სიზუსტე და ლოგიკური თანმიმდევრობა
რა არის ოფიციალურ-საქმიანი სტილის დანიშნულება?
სწორი პასუხი: ბ) ოფიციალური ურთიერთობებისა და დოკუმენტაციის მოწესრიგება
რომელი სტილი გამოიყენება მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში საზოგადოებრივი საკითხების გასაშუქებლად?
სწორი პასუხი: ა) პუბლიცისტური
რომელი გამოთქმა შეესაბამება აკადემიურ სტილს?
სწორი პასუხი: ბ) აღნიშნული საკითხი დამატებით კვლევას საჭიროებს
რა არის სტილისტური შეცდომა?
სწორი პასუხი: ა) სიტყვის ან გამოთქმის გამოყენება მოცემული კონტექსტისა და სტილისთვის შეუსაბამოდ
რატომ უნდა ავარიდოთ თავი ზედმეტ ემოციურობას აკადემიურ ტექსტში?
სწორი პასუხი: ბ) რადგან საჭიროა ნეიტრალური, დასაბუთებული და ობიექტური მსჯელობა
რას გულისხმობს სტილისტური ერთიანობა?
სწორი პასუხი: ბ) ტექსტის ყველა ნაწილის ერთი კომუნიკაციური მიზნისა და სტილის შესაბამისად ორგანიზებას
არაფორმალური ტექსტის აკადემიურ სტილში გარდაქმნა
ინსტრუქცია: მოცემული ტექსტი გადაამუშავეთ აკადემიურ სტილში. შეამცირეთ ემოციური და სასაუბრო გამოთქმები, გამოიყენეთ ნეიტრალური ლექსიკა და თანმიმდევრული მსჯელობა.
საწყისი ტექსტი:
ტელევიზიასა და ინტერნეტში ყოველდღე უამრავ ამბავს ვისმენთ. ზოგჯერ ისეთი ფორმით გვაწვდიან ინფორმაციას, რომ ადამიანი მაშინვე ინტერესდება და ყველაფრის დაჯერება უნდა. ჟურნალისტები ხშირად ცდილობენ, ამბავი უფრო საინტერესოდ წარმოაჩინონ, მაგრამ ზოგჯერ ეს ფაქტების დამახინჯების ხარჯზე ხდება. ამიტომ საჭიროა, ინფორმაცია ისე მივიღოთ, რომ ემოციამ არ გვაჯობოს და კარგად გავარჩიოთ ფაქტი პირადი აზრისგან.
ს ნიმუში – აკადემიური ტექსტი:
თანამედროვე საინფორმაციო გარემო საზოგადოებას მრავალფეროვან ინფორმაციას სთავაზობს. ტელევიზიისა და ინტერნეტის საშუალებით მოქალაქეები ყოველდღიურად ეცნობიან სხვადასხვა საზოგადოებრივ, პოლიტიკურ და კულტურულ მოვლენას. ინფორმაციის მიწოდების ფორმა მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს აუდიტორიის დამოკიდებულებაზე.
ზოგიერთ შემთხვევაში ინფორმაციის წარმოჩენისას ემოციური ეფექტის გაძლიერება ფაქტების ობიექტურ გადმოცემას აფერხებს. ამგვარ გარემოში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ფაქტებისა და ავტორის შეფასებების ერთმანეთისგან გამიჯვნა. მკითხველმა და მაყურებელმა ყურადღება უნდა მიაქციოს ინფორმაციის წყაროს, წარმოდგენილი მონაცემების სანდოობასა და მსჯელობის დასაბუთებულობას.
შესაბამისად, თანამედროვე საინფორმაციო სივრცეში აუცილებელია კრიტიკული აღქმის განვითარება, რაც ადამიანს ინფორმაციის გააზრებულად შეფასებისა და დამოუკიდებელი დასკვნის გამოტანის შესაძლებლობას აძლევს.
ტექსტის რეზიუმირება
ინსტრუქცია: წაიკითხეთ ტექსტი და შეადგინეთ რეზიუმე. გამოყავით ფუნქციური სტილების განსხვავების ძირითადი პრინციპები და მათი გამოყენების სფეროები.
საწყისი ტექსტი: ფუნქციური სტილების მრავალფეროვნება
ენა სხვადასხვა საზოგადოებრივ გარემოში განსხვავებული მიზნებით გამოიყენება. ყოველდღიური საუბარი, სამეცნიერო კვლევა, ოფიციალური დოკუმენტაცია და მხატვრული შემოქმედება კომუნიკაციის განსხვავებულ ფორმებს მოითხოვს. სწორედ ამ განსხვავებულ საჭიროებებს უკავშირდება ფუნქციური სტილების ჩამოყალიბება.
ფუნქციური სტილი ენის ისეთი გამოყენების ფორმაა, რომელიც კონკრეტულ სფეროს, მიზანსა და ადრესატს შეესაბამება. სასაუბრო სტილი ყოველდღიურ ურთიერთობას ემსახურება და ხშირად თავისუფალი ფორმებით ხასიათდება. სამეცნიერო სტილისთვის დამახასიათებელია ტერმინოლოგიური სიზუსტე, ლოგიკური მსჯელობა და არგუმენტების გამოყენება. ოფიციალურ-საქმიანი სტილი გამოიყენება დოკუმენტებსა და ოფიციალურ ურთიერთობებში, სადაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ფორმულირების სიზუსტეს.
პუბლიცისტური სტილი საზოგადოებრივ საკითხებს აშუქებს და ხშირად ინფორმირებასთან ერთად საზოგადოებრივ აზრზე ზემოქმედებასაც ისახავს მიზნად. მხატვრული სტილი კი ენის გამომსახველობით შესაძლებლობებს იყენებს მხატვრული სახეებისა და ემოციური შთაბეჭდილების შესაქმნელად.
ფუნქციური სტილების ცოდნა ადამიანს ეხმარება, სწორად შეარჩიოს ენობრივი საშუალებები კონკრეტული კომუნიკაციური სიტუაციისთვის. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია აკადემიური სტილის ფლობა, რადგან იგი მოითხოვს აზრის ზუსტ, ნეიტრალურ და დასაბუთებულ გადმოცემას.
ს ნიმუში – რეზიუმე:
ფუნქციური სტილები ენის გამოყენების განსხვავებულ ფორმებს წარმოადგენს და კონკრეტულ საკომუნიკაციო სფეროსა და მიზანს შეესაბამება. მათ შორისაა სასაუბრო, სამეცნიერო, ოფიციალურ-საქმიანი, პუბლიცისტური და მხატვრული სტილები. თითოეულ მათგანს საკუთარი ენობრივი თავისებურებები აქვს. ფუნქციური სტილების ცოდნა უზრუნველყოფს შესაბამისი ენობრივი საშუალებების შერჩევას, განსაკუთრებით კი აკადემიურ გარემოში აზრის ზუსტად და დასაბუთებულად გადმოცემას.
ამ კითხვებს პასუხი მასალაში არ ახლავს: იფიქრეთ მათზე და შეამოწმეთ ლექციით.
არაფორმალური ტექსტის აკადემიურ სტილში გარდაქმნა
მოცემული ტექსტი გადაამუშავეთ აკადემიურ სტილში. შეამცირეთ ემოციური და სასაუბრო გამოთქმები, გამოიყენეთ ნეიტრალური ლექსიკა და თანმიმდევრული მსჯელობა.
საწყისი ტექსტი:
ტელევიზიასა და ინტერნეტში ყოველდღე უამრავ ამბავს ვისმენთ. ზოგჯერ ისეთი ფორმით გვაწვდიან ინფორმაციას, რომ ადამიანი მაშინვე ინტერესდება და ყველაფრის დაჯერება უნდა. ჟურნალისტები ხშირად ცდილობენ, ამბავი უფრო საინტერესოდ წარმოაჩინონ, მაგრამ ზოგჯერ ეს ფაქტების დამახინჯების ხარჯზე ხდება. ამიტომ საჭიროა, ინფორმაცია ისე მივიღოთ, რომ ემოციამ არ გვაჯობოს და კარგად გავარჩიოთ ფაქტი პირადი აზრისგან.
ტექსტის რეზიუმირება
წაიკითხეთ ტექსტი და შეადგინეთ რეზიუმე. გამოყავით ფუნქციური სტილების განსხვავების ძირითადი პრინციპები და მათი გამოყენების სფეროები.
საწყისი ტექსტი: ფუნქციური სტილების მრავალფეროვნება
ენა სხვადასხვა საზოგადოებრივ გარემოში განსხვავებული მიზნებით გამოიყენება. ყოველდღიური საუბარი, სამეცნიერო კვლევა, ოფიციალური დოკუმენტაცია და მხატვრული შემოქმედება კომუნიკაციის განსხვავებულ ფორმებს მოითხოვს. სწორედ ამ განსხვავებულ საჭიროებებს უკავშირდება ფუნქციური სტილების ჩამოყალიბება.
ფუნქციური სტილი ენის ისეთი გამოყენების ფორმაა, რომელიც კონკრეტულ სფეროს, მიზანსა და ადრესატს შეესაბამება. სასაუბრო სტილი ყოველდღიურ ურთიერთობას ემსახურება და ხშირად თავისუფალი ფორმებით ხასიათდება. სამეცნიერო სტილისთვის დამახასიათებელია ტერმინოლოგიური სიზუსტე, ლოგიკური მსჯელობა და არგუმენტების გამოყენება. ოფიციალურ-საქმიანი სტილი გამოიყენება დოკუმენტებსა და ოფიციალურ ურთიერთობებში, სადაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ფორმულირების სიზუსტეს.
პუბლიცისტური სტილი საზოგადოებრივ საკითხებს აშუქებს და ხშირად ინფორმირებასთან ერთად საზოგადოებრივ აზრზე ზემოქმედებასაც ისახავს მიზნად. მხატვრული სტილი კი ენის გამომსახველობით შესაძლებლობებს იყენებს მხატვრული სახეებისა და ემოციური შთაბეჭდილების შესაქმნელად.
ფუნქციური სტილების ცოდნა ადამიანს ეხმარება, სწორად შეარჩიოს ენობრივი საშუალებები კონკრეტული კომუნიკაციური სიტუაციისთვის. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია აკადემიური სტილის ფლობა, რადგან იგი მოითხოვს აზრის ზუსტ, ნეიტრალურ და დასაბუთებულ გადმოცემას.
ყოველ ჯერზე 10 კითხვა ამ თემის 10 კითხვიდან; პასუხები მოწმდება და შედეგი ინახება.
ქვიზის დაწყება