ტესტი 8
კურსის მასალა მხოლოდ ქართულ ენაზეა. ლექციები და სავარჯიშოები ავტორის მასალიდან, ცვლილებების გარეშე.
14 სავარჯიშო
თემა: ლექსიკური ნორმები, სიტყვის მნიშვნელობა და ტერმინოლოგია
10 კითხვა · თითოეული სწორი პასუხი – 0.5 ქულა · მაქსიმუმ 5 ქულა
რას შეისწავლის ლექსიკოლოგია?
სწორი პასუხი: ბ) სიტყვებს, მათ მნიშვნელობებსა და ლექსიკურ შემადგენლობას
რა არის სინონიმები?
სწორი პასუხი: გ) მსგავსი ან ახლო მნიშვნელობის სიტყვები
რომელ წყვილშია წარმოდგენილი ანტონიმები?
სწორი პასუხი: ბ) მაღალი – დაბალი
რას ეწოდება პოლისემია?
სწორი პასუხი: ა) სიტყვის რამდენიმე ერთმანეთთან დაკავშირებული მნიშვნელობის არსებობას
რა არის ომონიმები?
სწორი პასუხი: გ) ერთნაირი ფორმის, მაგრამ განსხვავებული მნიშვნელობის სიტყვები
რას გულისხმობს ლექსიკური ნორმა?
სწორი პასუხი: ბ) სიტყვების სწორ, დამკვიდრებულ და კონტექსტის შესაბამის გამოყენებას
რა არის ტერმინი?
სწორი პასუხი: ბ) კონკრეტული დარგის ცნების აღმნიშვნელი სიტყვა ან სიტყვათშეთანხმება
რომელია აკადემიური ტექსტისთვის უფრო შესაფერისი გამოთქმა?
სწორი პასუხი: გ) აღნიშნული საკითხი განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს
რა უნდა გავითვალისწინოთ უცხო სიტყვის გამოყენებისას?
სწორი პასუხი: გ) უცხო სიტყვა უნდა შეესაბამებოდეს ტექსტის შინაარსსა და ენობრივ ნორმას
რატომ არის მნიშვნელოვანი სიტყვათა ზუსტი შერჩევა აკადემიურ ტექსტში?
სწორი პასუხი: ბ) აზრის სიზუსტისა და მკაფიოდ გადმოცემისთვის
არაფორმალური ტექსტის აკადემიურ სტილში გარდაქმნა
ინსტრუქცია: მოცემული არაფორმალური ტექსტი გადაამუშავეთ აკადემიურ სტილში. შეინარჩუნეთ ძირითადი აზრი, შეცვალეთ სასაუბრო გამოთქმები და გამოიყენეთ ზუსტი ლექსიკა.
საწყისი ტექსტი:
დღეს ყველგან უცხო სიტყვები გვესმის. ადამიანები ხშირად ისეთ სიტყვებს იყენებენ, რომელთა ქართული შესატყვისებიც არსებობს. ზოგს ჰგონია, რომ უცხო სიტყვებით საუბარი უფრო განათლებულს აჩენს. სინამდვილეში კი მთავარი ის არის, სწორად გამოვიყენოთ სიტყვები და სათქმელი გასაგებად გადმოვცეთ. ენა მუდმივად იცვლება და ახალი სიტყვებიც ბუნებრივად შემოდის მასში, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ საკუთარი ენობრივი შესაძლებლობები უნდა დავივიწყოთ.
ს ნიმუში – აკადემიური ტექსტი:
თანამედროვე ქართულ მეტყველებაში უცხო სიტყვების გამოყენება მნიშვნელოვანი ენობრივი საკითხია. გლობალიზაციისა და კულტურათაშორისი ურთიერთობების გაძლიერების შედეგად ქართულ ენაში ახალი ლექსიკური ერთეულები აქტიურად შემოდის. აღნიშნული პროცესი ენის ბუნებრივი განვითარების ნაწილია, თუმცა უცხო სიტყვების გამოყენება უნდა ეფუძნებოდეს შინაარსობრივ აუცილებლობასა და ენობრივ ნორმებს.
ზოგიერთ შემთხვევაში უცხოური ლექსიკის გამოყენება ქართულ შესატყვისს უსაფუძვლოდ ანაცვლებს. ამგვარი ტენდენცია შესაძლოა მეტყველების ბუნებრიობასა და აზრის სიცხადეს აფერხებდეს. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ მეტყველებისას შეირჩეს კონტექსტის შესაბამისი, ზუსტი და გასაგები სიტყვები. ენის განვითარება არ გულისხმობს მისი საკუთარი ლექსიკური რესურსების უგულებელყოფას.
ტექსტის რეზიუმირება
ინსტრუქცია: წაიკითხეთ ტექსტი და შეადგინეთ მისი მოკლე რეზიუმე. გამოყავით მთავარი სათქმელი, შეინარჩუნეთ ძირითადი ინფორმაცია და გამორიცხეთ მეორეხარისხოვანი დეტალები.
საწყისი ტექსტი: ქართული ენის ლექსიკური სიმდიდრე და მისი განვითარება
ქართული ენა ხანგრძლივი ისტორიული განვითარების შედეგად ჩამოყალიბებული მდიდარი ლექსიკური სისტემით გამოირჩევა. მისი სიტყვიერი მარაგი მოიცავს როგორც უძველეს ქართულ სიტყვებს, ისე სხვადასხვა ეპოქაში შემოსულ უცხოურ ლექსიკურ ერთეულებს. ისტორიული, პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ურთიერთობები ყოველთვის ახდენდა გავლენას ენის ლექსიკურ შემადგენლობაზე.
ლექსიკის განვითარება უწყვეტი პროცესია. საზოგადოებაში ახალი მოვლენებისა და ცნებების გაჩენა ახალი სიტყვების შექმნას ან უკვე არსებული სიტყვების მნიშვნელობის გაფართოებას განაპირობებს. ამასთანავე, ზოგიერთი სიტყვა თანდათან კარგავს აქტუალობას და მოძველებულ ლექსიკურ ერთეულად იქცევა. ამგვარი ცვლილებები ენის ბუნებრივი განვითარების ნაწილია.
ლექსიკური სიმდიდრე მხოლოდ სიტყვების რაოდენობით არ განისაზღვრება. მნიშვნელოვანია მათი მნიშვნელობების მრავალფეროვნება, სინონიმური შესაძლებლობები და სხვადასხვა კონტექსტში გამოყენების უნარი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ლექსიკური ნორმების დაცვა, რადგან სიტყვათა სწორად შერჩევა აზრის ზუსტ და მკაფიო გადმოცემას უზრუნველყოფს.
ს ნიმუში – რეზიუმე:
ქართული ენის ლექსიკური სისტემა ისტორიული და კულტურული განვითარების შედეგად ჩამოყალიბდა. იგი მუდმივად იცვლება: ჩნდება ახალი სიტყვები, ფართოვდება არსებული სიტყვების მნიშვნელობები, ზოგიერთი ლექსიკური ერთეული კი მოძველებულ ფორმად იქცევა. ენის ლექსიკურ სიმდიდრეს განსაზღვრავს არა მხოლოდ სიტყვათა რაოდენობა, არამედ მათი მნიშვნელობრივი მრავალფეროვნება და გამოყენების შესაძლებლობები. ლექსიკური ნორმების დაცვა კი აზრის ზუსტად და გასაგებად გადმოცემას უწყობს ხელს.
ამ კითხვებს პასუხი მასალაში არ ახლავს: იფიქრეთ მათზე და შეამოწმეთ ლექციით.
არაფორმალური ტექსტის აკადემიურ სტილში გარდაქმნა
მოცემული არაფორმალური ტექსტი გადაამუშავეთ აკადემიურ სტილში. შეინარჩუნეთ ძირითადი აზრი, შეცვალეთ სასაუბრო გამოთქმები და გამოიყენეთ ზუსტი ლექსიკა.
საწყისი ტექსტი:
დღეს ყველგან უცხო სიტყვები გვესმის. ადამიანები ხშირად ისეთ სიტყვებს იყენებენ, რომელთა ქართული შესატყვისებიც არსებობს. ზოგს ჰგონია, რომ უცხო სიტყვებით საუბარი უფრო განათლებულს აჩენს. სინამდვილეში კი მთავარი ის არის, სწორად გამოვიყენოთ სიტყვები და სათქმელი გასაგებად გადმოვცეთ. ენა მუდმივად იცვლება და ახალი სიტყვებიც ბუნებრივად შემოდის მასში, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ საკუთარი ენობრივი შესაძლებლობები უნდა დავივიწყოთ.
ტექსტის რეზიუმირება
წაიკითხეთ ტექსტი და შეადგინეთ მისი მოკლე რეზიუმე. გამოყავით მთავარი სათქმელი, შეინარჩუნეთ ძირითადი ინფორმაცია და გამორიცხეთ მეორეხარისხოვანი დეტალები.
საწყისი ტექსტი: ქართული ენის ლექსიკური სიმდიდრე და მისი განვითარება
ქართული ენა ხანგრძლივი ისტორიული განვითარების შედეგად ჩამოყალიბებული მდიდარი ლექსიკური სისტემით გამოირჩევა. მისი სიტყვიერი მარაგი მოიცავს როგორც უძველეს ქართულ სიტყვებს, ისე სხვადასხვა ეპოქაში შემოსულ უცხოურ ლექსიკურ ერთეულებს. ისტორიული, პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ურთიერთობები ყოველთვის ახდენდა გავლენას ენის ლექსიკურ შემადგენლობაზე.
ლექსიკის განვითარება უწყვეტი პროცესია. საზოგადოებაში ახალი მოვლენებისა და ცნებების გაჩენა ახალი სიტყვების შექმნას ან უკვე არსებული სიტყვების მნიშვნელობის გაფართოებას განაპირობებს. ამასთანავე, ზოგიერთი სიტყვა თანდათან კარგავს აქტუალობას და მოძველებულ ლექსიკურ ერთეულად იქცევა. ამგვარი ცვლილებები ენის ბუნებრივი განვითარების ნაწილია.
ლექსიკური სიმდიდრე მხოლოდ სიტყვების რაოდენობით არ განისაზღვრება. მნიშვნელოვანია მათი მნიშვნელობების მრავალფეროვნება, სინონიმური შესაძლებლობები და სხვადასხვა კონტექსტში გამოყენების უნარი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ლექსიკური ნორმების დაცვა, რადგან სიტყვათა სწორად შერჩევა აზრის ზუსტ და მკაფიო გადმოცემას უზრუნველყოფს.
ყოველ ჯერზე 10 კითხვა ამ თემის 10 კითხვიდან; პასუხები მოწმდება და შედეგი ინახება.
ქვიზის დაწყება